Waarom er onvrede is het onderwijs?
door Anke Bosch
in blog

Leraren die ontevreden zijn besteden steeds meer tijd aan het ontevreden zijn en houden steeds minder tijd over om goed werk te leveren. En dat gaat uiteindelijk ten koste van de leerlingen en hun (en onze) toekomst. Er zijn ongelooflijk veel antwoorden te geven waarom er onvrede is. Maar met welke kun je nu met communicatie een verschil maken?


Politieke golf
Onderwijs is sterk afhankelijk van de politieke golf. Als in Den Haag iets besloten wordt, dan kan het zo zijn dat het hele onderwijsland 180 graden moet draaien. Voor organisaties die zich primair richten op het leveren van onderwijs en niet op het runnen van een goed bedrijf, zijn deze extreme veranderingen extra moeilijk. Ze hebben vaker te maken met veranderingen, zodat als de ene verandering nog maar net is doorgevoerd, de volgende al weer op de stoep staat.


Trage besluitvormig

Veranderingsprocessen duren vaak langer dan in het bedrijfsleven. Scholen hebben niet als doel een bedrijf te runnen. Zij hebben als doel het beste onderwijs te geven dat mogelijk is. En er moet continue gekeken worden hoe dat onderwijs nog beter kan. Tijd moet naar de leerlingen gaan, niet naar alle rompslomp er omheen. En er is gewoon veel minder tijd om aan allerlei randprocessen te besteden, waardoor de besluitvorming ook nog eens een stuk trager verloopt.


Veranderingsmoe
Doordat het onderwijs sterk afhankelijk is van politiek en veranderingstrajecten ook vaak langer duren, lijkt het soms wel alsof medewerkers in het onderwijs altijd in een veranderingstraject zitten (de ene school meer dan de ander natuurlijk). Mensen zijn veranderingsmoe en kunnen net wat minder hebben, dan dat ze bij de eerste verandering aan konden: “zucht, daar gaan we weer!”.

 

De kracht van de mensen
Onderwijzers zijn eigenwijs. Onderwijzers weten veel, weten het vaak beter en ze weten ook nog eens heel goed te vertellen waarom het beter is. Dat is natuurlijk een heel goede eigenschap. Een eigenwijze docent houdt vast aan zijn havo advies waar de CITO vmbo TL geeft. De eigenwijze docent geeft toch een herkansing, omdat hij weet dat de onvoldoende kwam doordat oma vorige week is overleden. En de eigenwijze docent weet net wat beter te overtuigen. We hebben eigenwijze docenten nodig! Maar in tijden van verandering is dat iets om extra rekening mee te houden. In het onderwijs is men extra kritisch en komt er vaker en sneller commentaar op de beslissingen van anderen.

 

De gevolgen
Mensen die tegen verandering zijn, die zullen van zich laten horen. Mensen in het onderwijs, doen dat nog wat meer. Mensen die van zich laten horen willen niet alleen staan en zoeken medestanders. Ze voeren propaganda om andere medewerkers met zich mee te krijgen. Mensen gaan kletsen en komen nog minder aan werken toe. Ze gaan nog meer kletsen en trekken andere collega’s mee in een neerwaartse spiraal. Een medewerker die ontevreden is, gaat nog meer op alle slakken zout leggen en nog meer zijn gelijk halen als iets niet helemaal lekker loopt: ‘zie je nou wel, ik zei het toch?! De sfeer wordt er niet beter op en mensen raken gedemotiveerd. Dat heeft zijn weerslag op de omgeving van die mensen, de resultaten van die mensen en uiteindelijk op de toekomst van de leerlingen.

 

Verandering biedt weerstand, de zoveelste verandering een zucht
Als je vraagt wie er verandering wil, steekt zeker de helft van een willekeurige groep zijn vinger op. Als je vervolgens vraagt wie er zelf wil veranderen, steekt slechts een enkeling zijn vinger op. Voor verandering in een organisatie, moet je bereid zijn zelf ook te veranderen. Dat is een van de redenen waarom verandering per definitie weerstand op roept. Het is heel lastig te veranderen, zeker als een ander je het oplegt te veranderen (en dat vinden onderwijzers nog lastiger dan een gemiddelde medewerker in een commercieel bedrijf).

 

Bovenstaande ingrijpende oorzaken en gevolgen maken dat de onrust en onvrede in het onderwijs in sommige gevallen erger is dan in het bedrijfsleven. Lees voor oplossingen verder in het blog: Tevreden mensen start bij goede communicatie.

 

Trainingen bij dit artikel

Verandermanagement: Ik weet de weg, kom je mee? 

Training op maat

 

Ontvang MeesterTips in je mail

En schrijf je hieronder in voor onze mailing. Je ontvangt dan ook handige extra kennis die we niet op onze site en social media publiceren.